Branches over rapport-Hamer: ‘Zeer zinvolle aanbevelingen’
Gorinchem, 28 mei 2026 – ‘Zeer zinvolle aanbevelingen om een serieus probleem op te lossen.’ Dat stellen voorzitter Ard van der Steur van de Nederlandse Veiligheidsbranche en Vanessa Middelkoop, voorzitter van de sectie POB, over het vandaag verschenen rapport Veilig onderzoek naar (seksueel) grensoverschrijdend gedrag van regeringscommissaris Mariëtte Hamer. Ook voorzitter Robert van den Bergh van de Branchevereniging voor Particuliere Onderzoeksbureaus (BPOB) is positief.
Van der Steur: ‘Met deze aanbevelingen in de hand kunnen alle betrokken partijen aan de slag om de wijze waarop mogelijk grensoverschrijdend gedrag wordt onderzocht, te verbeteren. We hebben de afgelopen jaren toch een vorm van wildgroei gezien in het verrichten van onderzoek. Partijen, zoals soms ook advocaten en accountants die zonder de juiste opleiding te hebben genoten, zeer gevoelige – vaak persoonsgevoelige – zaken onderzochten of onderzoeksbureaus die zonder de juiste vergunning van het ministerie van Justitie en Veiligheid in deze sector werkten. De aanbeveling van mevrouw Hamer om uitsluitend met gecertificeerde onderzoekers te werken, zien wij als een aanmoediging en compliment voor de gespecialiseerde onderzoeksbureaus die al actief zijn. Wij – de bij onze sectie POB en bij de BPOB aangesloten onderzoeksbureaus – zijn voortdurend bezig met kwaliteitsverbetering. Veel van deze adviezen gaan ons daarbij helpen.’
Van den Bergh (BPOB): ‘Onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag vraagt om deskundigheid, onafhankelijkheid en zorgvuldigheid. Het is belangrijk dat organisaties bewuste keuzes maken over welke interventie passend is en dat onderzoeken worden uitgevoerd door gespecialiseerde professionals.’
Regeringscommissaris Mariëtte Hamer, die als opdracht heeft een cultuurverandering te bewerkstelligen en daarbij seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld zoveel mogelijk in te dammen, concludeert in haar rapport dat de wijze waarop onderzoek op dat vlak wordt gedaan, vaak niet goed is. Vooral bij het onderzoek naar (gedrag van) personen gaat het regelmatig mis. Personen kunnen dan beschadigd raken zonder dat duidelijk is of en in hoeverre zij zich misdragen hebben en zonder dat zij schuldig zijn bevonden.
Om het onderzoek te verbeteren, formuleert Hamer een lange lijst met aanbevelingen. Kern daarvan is dat onderzoekers een speciale opleiding moeten hebben genoten en dat er een afzonderlijk toezichtsorgaan wordt opgericht. Verder maakt zij een onderscheid tussen ‘cultuuronderzoek’ (waarbij het onderzoek zich richt op een organisatie) en ‘persoonsonderzoek’. De regeringscommissaris bepleit een afzonderlijke brancheorganisatie voor bureaus die cultuuronderzoek verrichten. Zo’n brancheorganisatie kan de kwaliteit en de opleidingen voor dit soort onderzoek stimuleren en kan werken met keurmerken, vindt Hamer.
Van der Steur ziet veel aanknopingspunten voor verbetering van de situatie. ‘Kwaliteitsborging en kwaliteitsverbetering staan bij ons altijd al bovenaan de prioriteitenlijst. Specialisatie, zoals door Hamer bepleit, is daar onderdeel van. Een afzonderlijke branchevereniging bestaat al in de vorm van de sectie Particuliere Onderzoeksbureaus van onze vereniging. Op dat vlak kunnen we prima optrekken met de BPOB – de samenwerking verbeteren. Die kunnen we meer gewicht geven met aanvullende kwaliteitseisen voor de bestaande keurmerken en door het bestaande onafhankelijk exameninstituut SVPB .’
Van der Steur maakt nog wel een kritische kanttekening bij het rapport: ‘Onduidelijk is hoe groot het probleem is. Hamer c.s. presenteren geen cijfers van het aantal goed uitgevoerde onderzoeken en het aantal ondeugdelijke onderzoeken. Daardoor kan het beeld ontstaan dat heel veel onderzoek niet goed is, terwijl de bij de Nederlandse Veiligheidsbranche aangesloten onderzoeksbureaus juist een streng kwaliteitsstelsel hanteren, inclusief het door Hamer gewenste keurmerk.’
De Nederlandse Veiligheidsbranche bereidt een uitgebreide reactie voor op de aanbevelingen van Hamer. Die reactie verschijnt binnenkort.
